Manankarena zavatra tokony holazaina ny Tantaran'i Madagasikara rehefa volana oktobra. Fantatra voalohany indrindra amin'izany ny 14 oktobra 1958 izay nijoroan'ny Repoblika Malagasy (voalohany), mitovy daty amin'izany koa ny niakaran'ny Filohan'ny Fanavaozana an'i Madagasikara (PRRM) Michaël RANDRIANIRINA teo amin'ny fitondrana tamin'ny taona 2025. Tsiahy koa fa tamin'ny 15 oktobra 1896 no nitifirana an'i Rainandriamampandry, jeneraly mpitari-tafika tsy afaky ny mpanani-bohitra tamin'ny nifaharany tao Manjakandrianombàna (Farafaty) sy ny Printsy Ratsimamanga, rafilahin'ilay manamboninahitra malagasy nisafidy ny hiara-dia amin'i Frantsa (valifaty ny azy).
Fa ny anankiray tsy dia misy mitantara, fa tsy tiana ho henon'ny taranaka mihitsy aza, dia ny fankatoavana ny fijoroan'ny Fanjakan'i Madagasikara, na Royaume de Madagascar, noho ny fifanarahana vita teo amin-dRadama Rainy sy ny solontenan'ny Mpiandraikitra voalohany ny Fanjakana Britanika eto amin'ny Ranomasimbe Indiana tamin'ny 23 oktobra 1817, fa nentina nosoniavin'ny governora Farquhar tenany ihany koa ho marika fa tena manaiky ity fifanarahana ity ny governora monina sy miasa ao amin'ny nosy Maorisy.
Tanjon'io Governora Farquhar io tamin'izany fotoana izany ny hanafoana ny fanondranana andevo ho tonga ao Maorisy sy Bourbon (La Réunion). Sarotra ny manakana azy raha any an-toerana vao sakanana fa any amin'ny fiaingany voalohany any mihitsy no kendrena mba tsy handefa olona ho amidy. Fantatra mazava fa avy aty Madagasikara ny ampahany maro amin'ireo andevo tonga any koa dia nojereny izay fomba hampitsaharana ny fanondranana andevo eto Madagasikara. Te-hampihatra ny lalàna nolanian'ny parlemanta anglisy amin'ny fanafoanana io varotra andevo io anefa izy hanehoany amin'ny fanjakana foibe any Lôndra fa tena manatontosa ny andraikitra nampanaovina azy.
Tany am-boalohany dia tsy misy mihitsy ny eritreritry ny governora hametraka mpanjaka tokana eto Madagasikara. Andao horaisina araka ny fomba nanoratan'ny vahiny azy ny tantara, printsy efatra no nanirahan'ny governora olona hitondra fifanarahana ara-barotra eo amin'ny tsirairay avy sy ny fanjakana britanika. Nataony izany mba tsy ho tratran'ny antsojay ireo sambo miantsona eto Madagasikara ka te-hanao varotra eto. Efa fankatoavana ankolaka izany fa tsy misy afaka mihambo an'i Madagasikara ho fananany na ny Fanjakana Mitambatra na i Frantsa.
Tsimiririlaza (avy any Atsimo Atsinanan'i Madagasikara), Fisatra (Fiche avy ao Atsinanan'i Madagasikara), Jean René (avy ao Atsinanan'i Madagasikara) ary Radama ireo nohatonina sy nifampiraharahana. Fifanarahana miafina ilay hoe tsy manondrana andevo intsony, nampiarahana tamin'izany ny hoe mandefa ny zanany na havany akaiky mba hitsidika hianatra any Maorisy. Tsy nisy nanao fanambaràna mivantana hanaiky ilay fampitsaharana ara-tsy Radama taorian'ny fandresen-dahatra maromaro, Radama irery ihany koa no nanaiky handefa ny havany akaiky (Rahovy sy Ratafika) hianatra any Maorisy.
Fandresen-dahatra avy amin'ny solontenan-dRadama indray ny nanao izay hifanarahana fa mahavita samirery manakana ny fanondranana andevo izy sady manao izay hanakanana ny Betsimisaraka sy ny Sakalava tsy hiondrana hanafika an'i Anjouan (sy Kômôro) fa ho takalon'izay kosa dia omena azy ny anaram-boninahitra Mpanjakan'i Madagasikara, raha voalohany amin'ny printsin'i Madagasikara kosa no tao an-tsain'ny anglisy tamin'ny voalohany. Nankatoavina ny sosokevitra ka lasa Radama sisa no tena nifanarahan'ny anglisy ara-taratasy. Ka tamin'ny 23 ôktôbra 1817 no vita ny fifanarahana ary tao Toamasina Radama no nanao ny soniany. Nanaiky ny maha-mpanjaka azy ny governora Farquhar, izay efa mariky ny fankatoavan'ny Fanjakana Mitambatra amin'ny ankapobeny. Tsy nanaiky kosa i Frantsa satria tsy misy tombontsoa azony avy amin'izany sady manakana azy tsy hakàna an'i Madagasikara ho zarataniny izany.
Fehiny: Ady diplômatika no nahazoana ny fankatoavana eo amin'ny sehatra iraisampirenena ny amin'ny maha-fanjakana mahaleotena an'i Madagasikara ny taona 1817 ka hatramin'ny taona 1896.
Commentaires